iPhone neden yavaşlıyor? Hızı artırmak için etkili çözümler

© A. Krivonosov

Bazen iPhone bitmeyen bir pazartesiye takılmış gibi davranır: uygulamalar açılmaya nazlanır, Safari sayfaları ağırdan alır, animasyonlar sanki ağır çekime döner. Cihazın artık tükenmiş olduğunu düşünmek işten bile değildir. Oysa çoğu zaman neden çok daha sıradandır: sıkışan depolama alanı, dur durak bilmeyen arka plan faaliyetleri, güncelliğini yitirmiş sistem ya da basitçe aşırı yük. İyi haber şu ki — PEPELAC.NEWS’un da belirttiği gibi — hızı artırmak genellikle gerçekçi adımlarla mümkün; ne servise koşmak gerekir ne de esrarengiz yöntemlere başvurmak.

Güncelleyin

İşe iOS sürümünüzden başlayın. Güncellemeler arasında uzun ara verildiğinde telefon hantallaşabilir; küçük güvenlik yamaları ve hata düzeltmeleri yolda karşılaşılan ufak aksaklıkları çoğu kez yumuşatır. Settings → General → Software Update yolundan kontrol edin. Güncel sürüm iOS 26; 26.0.1 veya 26.1 gibi ara güncellemeler genellikle fayda sağlar. Yıllık büyük sürümler içinse temkin yerinde: daha yeni donanıma göre ayarlandıkları için eski modellere daha ağır gelebilir ve daha fazla alan kaplayabilirler. Pratik bir yaklaşım, küçük yamaları vakit kaybetmeden kurup büyük yükseltmeleri cihazınızın yaşına göre tartmaktır.

Belleği tazeleyin

Uygulamaları yukarı kaydırıp kapatma alışkanlığı uzun süredir faydasız, hatta ters tepen bir yöntem olarak görülüyor. Yeniden başlatma çok daha etkili. Yeni modellerde ses açma tuşuna, ardından ses kısma tuşuna basın; sonra güç kaydırıcısı görünene kadar yan düğmeyi basılı tutun. Kapatıp tekrar açtığınızda telefon çoğu zaman daha atik gelir: RAM temizlenir, takılı kalan süreçler sonlandırılır. Günlük kullanımda bu sade yeniden başlatma, sonsuz uygulama kapatmaktan daha çok iş görür.

Düşük Veri Modu

Düşük Veri Modu ekstra bir kazanç getirir: arka plan faaliyetlerini dizginler, sessiz indirmeleri azaltır ve pili korur. Settings → Cellular → Data Options üzerinden açabilirsiniz. Wi‑Fi için de benzer bir seçenek var: ağın yanındaki "i" simgesine dokunup anahtarı etkinleştirin. Siz ekrana bakmazken uygulamaların telefonu yıpratmasını sessizce önlemenin iyi bir yolu.

Görsel efektler

iPhone’un arayüzü göze hoş gelir, fakat bu efektlerin bir bedeli vardır. Yükü hafifletmek için Settings → Accessibility → Motion bölümünde hareketi azaltın; Accessibility → Display & Text Size altında saydamlığı düşürün. iOS 26 ve sonrasında, Display & Brightness’taki "Liquid Glass" ayarını "Clear"dan "Tinted"a almak, arayüzü çıplak bırakmadan sistemi biraz rahatlatır.

Safari

Zamanla tarayıcı önbellek, çerez ve geçmiş biriktirir; bu yığılma hızı baltalayabilir. Settings → Apps → Safari → Clear History and Website Data yoluyla temizleyin. Tüm geçmişi silmek en güçlü etkiyi verir; ilk başta birçok site, kayıtlı tercihlerin olmamasından ötürü "yeni" görünecektir. Daha temiz ve hızlı bir Safari için küçük bir fedakarlık.

Yer açma

Hızı en çok öldüren etken tıka basa dolu bir depolama. iPhone, en az yaklaşık 10 GB boş alanla ya da toplam kapasitenin kabaca yüzde 10’u serbestken daha tutarlı çalışır. Hangi uygulamaların alanı işgal ettiğini Settings → General → iPhone Storage bölümünden görün. Uygulamaları silmek veya offload etmek işe yarar: silmek her şeyi boşaltır; offload, uygulamayı kaldırıp belgeler ve verileri saklar. Pratikte burada yapılacak birkaç kararlı temizlik, başka her türlü ayardan daha fazla fark yaratır.

Mesajlar

iMessage, hele ki sohbetlerde fotoğraf ve videolar uçuşuyorsa, fark ettirmeden şişebilir. Apple ID ayarlarındaki iCloud eşzamanlama yükü hafifletebilir; elbette buluttaki boş alana bağlıdır. Bir başka yol, büyük sohbetleri kaldırmak ya da kişi profilindeki Photos bölümünden konuşma içindeki gereksiz medyayı budamaktır. Sesli mesajların ömrünü kısaltmak da işe yarar: Messages içinde 2 dakika sonra silinecek şekilde ayarlayın, alan düzenli biçimde geri kazanılır.

Müzik ve fotoğraflar

Akış çağında bile birçok cihazda indirilmiş parçalar durur. Settings → Music → Downloaded Music üzerinden kaldırın. Fotoğrafları iCloud Photos’ta tutmak en kolayıdır, ancak bunun da bulutta yere ihtiyacı var. Klasik yöntem hâlâ güvenilir: iPhone’u bir Mac’e bağlayın, fotoğrafları içe aktarın, ardından cihazdan silin. Recently Deleted’i unutmayın—gerçekten yer açmak için o klasörü de boşaltmak gerekir. Ekran görüntülerini ve seri çekimleri budamak da depolamayı sessizce ferahlatır.

Pil

Bazen yavaşlamaların nedeni, yaşlanan pil yüzünden uygulanan kısma olabilir. Önceki iOS sürümlerinde bu, Battery Health altında görülüyordu. iOS 26’da mekanizma "Adaptive Power" adını taşıyor ve Settings → Battery → Power Mode içinden kapatılabiliyor. Kapatmak hızı artırabilir ama dengeden ödün verdirir; bu yüzden pil durumunu yoklayıp gerekirse değiştirmek akla yatkın.

Tam sıfırlama

Hiçbiri çare olmazsa radikal bir seçenek var: tam sıfırlama. Settings → General → Transfer or Reset iPhone yoluyla içeriği silip fabrika ayarlarına dönün, ardından yedekten geri yükleyin. Çoğu zaman rahatlatır; ancak sorun verilerinizin ya da uygulamalarınızın içinde saklıysa geri yüklemeden sonra yeniden ortaya çıkabilir. O durumda en temiz çözüm, telefonu yeni olarak kurmaktır.

Son çare

Her şeyi denediniz ve iPhone hâlâ huysuzsa sırada Apple diagnostikleri var—muhtemel bir donanım nedeni çözülebilir. Tamir mantıklı gelmiyorsa sonuç da net: yeni bir cihaza bakmanın zamanı gelmiş olabilir.